Ένα site για Εκπαιδευτικούς. Το δικό σου site για την Εκπαίδευση.

Οι νοητικοί χάρτες στην εκπαιδευτική διαδικασία

mind maps new evi - Οι νοητικοί χάρτες στην εκπαιδευτική διαδικασία - Legacy Legatou

Οι πληροφορίες που λαμβάνουμε καθημερινά είναι τόσες πολλές που είναι πρακτικά αδύνατον να τις συγκρατήσουμε όλες. Για τον λόγο αυτό μπορούμε να τις οργανώσουμε σε ευρύτερες κατηγορίες, σχεδιαγράμματα ή και λίστες. Προσωπικά, θεωρώ τις λίστες δύσκολες στην απομνημόνευση. Οι σημειώσεις μας πάλι μοιάζουν τεράστιες (κυρίως όταν μπαίνουμε στον πειρασμό να τις εμπλουτίζουμε με λεπτομέρειες) και στη συνέχεια αδυνατούμε να θυμηθούμε. Τι μπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε τη μνήμη μας και να ικανοποιήσουμε την φαντασία μας; Η απάντηση βρίσκεται στους νοητικούς χάρτες.

Για ακόμη μια φορά θα επικαλεστώ τον πατέρα των νοητικών χαρτών, τον Tony Buzan, και θα προσπαθήσω να σας μυήσω στην χρήση των mind maps στο μάθημα. Η εν λόγω έννοια αναφέρεται σε μια κεντρική ιδέα – ομπρέλα που εμπεριέχει άλλες. Αυτές με τη σειρά τους εσωκλείουν παρόμοιες με την αρχική ιδέες. Δεν είναι ένας απλός καταιγισμός ιδεών, όπως ίσως σκέφτεστε πολλοί. Ο τρόπος που δημιουργούμε νοητικούς χάρτες έχει σημασία γιατί είναι και το κλειδί που θα μας βοηθήσει να συγκρατήσουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο όγκο πληροφοριών.
Εάν, για παράδειγμα, έχουμε να διδάξουμε ή να επαναλάβουμε τους χρόνους σε οποιαδήποτε γλώσσα, μπορούμε στο κέντρο ενός λευκού Α4 ή μεγαλύτερου χαρτιού, τοποθετημένου οριζόντια, να γράψουμε με κεφαλαία γράμματα την λέξη «ΧΡΟΝΟΙ». Την κλείνουμε σε έναν κύκλο και τραβάμε τόσες γραμμές με διαφορετικά χρώματα – έχει σημασία- όσοι και οι χρόνοι με τους οποίους θα ασχοληθούμε.
Έτσι, ξεκινάμε να γράφουμε έναν-έναν τους χρόνους, πάλι με κεφαλαία γράμματα αναφέροντας κάτω από κάθε έναν πώς σχηματίζεται, τη χρήση του και αντίστοιχες χρονικές εκφράσεις. Να θυμάστε ότι κάθε χρόνος έχει το δικό του χρώμα, το οποίο παραμένει ίδιο για όλες τις πληροφορίες που σχετίζονται άμεσα με αυτόν.

Εναλλακτικά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τρία διαφορετικά χρώματα και να σχεδιάσετε τρεις διαφορετικούς κύκλους που θα περιέχουν τις λέξεις: «ΠΑΡΟΝ», «ΠΑΡΕΛΘΟΝ», «ΜΕΛΛΟΝ». Τότε δημιουργούνται τρεις βασικές υποκατηγορίες που θα περιλαμβάνουν τους αντίστοιχους χρόνους με τρία χρώματα. Οι μαθητές μπορούν να εμπλουτίσουν το αρχικό σχέδιο με μια εικόνα που θεωρούν ότι θα τους βοηθήσει ή μια μικρή δική τους ζωγραφιά που επίσης θα σχετίζεται με τα όσα γράφουν.

Σταδιακά και μέσα στη χρονιά το αρχικό σχήμα μπορεί να διανθιστεί με επιπλέον χρόνους, σχήματα, αλλά και εικόνες. Όσο πιο δημιουργικό είναι το mind map μας τόσο πιο ευχάριστο στο μάτι αλλά και πιο λειτουργικό. Μέσω αυτού οι μαθητές θα ενεργοποιήσουν στον αντίστοιχο δικό τους νοητικό χάρτη την φαντασία τους, αλλά και την καλλιτεχνική τους φύση.

Και πάλι ο ρόλος των νοητικών χαρτών είναι διττός, αφού ενισχύουν τη μνήμη των παιδιών αλλά και κάνουν το μάθημα πιο διασκεδαστικό. Αξίζει να σημειώσουμε ωστόσο ότι αρχικά θέλουν χρόνο αλλά αυτό δεν πρέπει καθόλου να μας φοβίζει καθώς η εξοικείωση μαζί τους είναι αυτή που αργότερα θα μας επιτρέπει να εξοικονομούμε χρόνο και ενέργεια.

Σας προτρέπω να δοκιμάσετε τους χάρτες καθόλη την σχολική χρονιά και αν το επιθυμείτε να μοιραστείτε μαζί μου τα αποτελέσματά τους, συμπληρώνοντας την αντίστοιχη φόρμα επικοινωνίας που θα βρείτε στο κύριο μενού του www.legacylegatou.gr.

Υ.Γ. Για τους νοητικούς χάρτες κάνω επίσης λόγο στο σχετικό άρθρο με θέμα την Φωτοανάγνωση, το οποίο θα βρεις σε επόμενο μέιλ, αφού συμπληρώσεις την αντίστοιχη φόρμα και κάνεις εγγραφή στο newsletter μας για να λαμβάνεις πρώτος/πρώτη τα άρθρα μας και όχι μόνο!

Πηγή φωτογραφίας: canva.

Σ' ενδιαφέρει επίσης…